Azterlanak agerian utzi du zaintzaren feminizazioa, zaintza komunitarioa indartzeko beharra eta zaintza profesionalaren baldintzak hobetzeko erronka

Zaintza Mahaiak Ordiziako zaintzen inguruko egoera-diagnostikoaren ondorio nagusiak aurkeztu ditu, Barrena kultur etxean egindako ekitaldian. Azterlanaren helburua izan da herrian zaintzek duten errealitatea sakonago ezagutzea eta etorkizunerako erronkak identifikatzea, zaintzan inplikatutako eragile eta pertsonen ikuspegietatik abiatuta.

Ekitaldian parte hartu zuten Zaintza Mahaiko kideek, Murgibe aholkularitzako ordezkariek eta Ordiziako Udaleko ordezkariek, eta diagnostikoaren ondorio nagusiak azaldu dituzte. Amaieran, Bea Egizabal umoregileak eman dio jardunaldiari azken ukitua umorearen bidez.

Zaintza Mahaia, herri mailako lanketa baten abiapuntua

Ordiziako Zaintza Mahaia duela bi urte sortu zen, zaintzaren inguruan herri mailako hausnarketa eta lanketa bultzatzeko beharra identifikatu ondoren. Amaia Iztueta Zaintza Mahaiko kideak azaldu duenez, ekimenaren abiapuntua Mugimendu Feministaren mobilizazioen ondoren sortu zen.“Duela bi urte, greba feministaren ondoren ikusi zen Ordizia mailan zaintzaren inguruan zerbait egiteko beharra. Udalaren eta Farapiren laguntzarekin talde bat sortu zen, eta eragile desberdinekin batera herrian zeuden beharrei buruz hausnartzen hasi ginen”, azaldu du.

Zaintzaren gaia oso zabala dela ikusita, lehen urratsa diagnostiko bat egitea izan zen. Ainara Ormaetxea Zaintza Mahaiko kideak azaldu duenez, “hasieratik jabetzen ginen zaintzaren gaia oso zabala dela eta eragile asko inplikatzen dituela. Horregatik, lehenik entzute ariketa bat egitea erabaki genuen, zaintzan parte hartzen duten eragile eta pertsona desberdinen ahotsa jasotzeko”.

Diagnostikoaren aurkezpena, neurri batean, prozesu horretan parte hartu duten pertsonei egindako itzulera edo “deboluzioa” izan dela gaineratu dute.

Diagnostikoa, ikuspegi feministatik egindako ikerketa

Diagnostikoa Murgibe aholkularitzaren laguntzarekin egin da, ikuspegi feministatik abiatuta. Itsasne Martinez Murgibeko aholkulariak azaldu duenez, azterlanaren helburua izan da zaintza sistemaren beharrak identifikatzea, bereziki pertsona nagusien zaintzan arreta jarriz.

“Zaintza ez da kostu bat, gure gizartearen egiturazko elementu bat baizik. Askotan ikusezina izan den errealitate hori mahai gainean jarri nahi izan dugu, zaintza ezin delako soilik familiaren gain geratu; komunitateak, arlo publikoak eta zaintza profesionalak ere parte hartu behar dute”, azaldu du.

Diagnostikoa osatzeko 200 pertsona inguruk parte hartu dute inkestetan, talde-dinamiketan eta elkarrizketetan. Prozesuan zaintzaren hiru eremu nagusiak aztertu dira: familia barruko zaintza informala, zaintza komunitarioa eta zaintza profesionala.

Diagnostikoaren ondorio nagusiak

Azterlanak hainbat ondorio nagusi utzi ditu agerian. Lehenik eta behin, zaintzaren feminizazioa nabarmendu da: gaur egun ere zaintza lanen zati handi bat emakumeen gain erortzen da, batez ere familia barruan. Horrek genero arrakala agerian uzten du eta askotan emakumeen autonomia, osasuna eta denbora pertsonala baldintzatzen ditu.

Bestalde, azterketak erakutsi du zaintza informalaren gaitasuna ahultzen ari dela, familia egituren aldaketaren eta biztanleriaren zahartzearen ondorioz. Horrek gero eta premia handiagoa sortzen du kanpoko laguntza eta zerbitzuen aldetik.

Diagnostikoak azpimarratzen du, halaber, zaintza profesionalaren garrantzia gero eta handiagoa dela. Sektore horretan emakume migratzaile askok lan egiten dute, baina askotan lan-baldintza prekarioak eta aitortza sozial eskasa identifikatu dira.

Zaintza komunitarioari dagokionez, azterlanak erakutsi du herriko hirugarren sektoreak, merkataritza eta ostalaritzako establezimenduek eguneroko zaintzan funtzio garrantzitsua betetzen dutela, askotan kontziente izan gabe ere. Era berean, Zuhaizti Gizarte Zentroa bezalako baliabide komunitarioek pertsona nagusien sozializazioa sustatzeko eta bakardade egoerak prebenitzeko zeregin esanguratsua dutela nabarmendu da.

Etorkizunerako erronkak

Diagnostikoak hainbat erronka nagusi ere identifikatu ditu Ordiziako zaintza sistema indartzeko.

Horien artean dago zaintza komunitarioa gehiago indartzea, bereziki bakardade ez hautatua prebenitzeko eta pertsona nagusien bizi-kalitatea hobetzeko tresna gisa.

Halaber, beharrezkotzat jo da zaintza lanetan diharduten profesionalen lan baldintzak hobetzea eta sektore horren aitortza sozial eta instituzionala handitzea.

Beste erronka nagusietako bat da zaintza arduren benetako banaketa soziala sustatzea, zaintza ez dadin familia barruan eta bereziki emakumeen gain bakarrik oinarritu.

Era berean, azpimarratu da zainduen ikuspegia gehiago txertatzeko beharra, hau da, zaintza jasotzen duten pertsonen esperientzia eta beharrak kontuan hartzea politika eta ekimen berriak diseinatzerakoan.

Lanketa kolektiboarekin jarraitzeko gonbita

Zaintza Mahaiko kideek nabarmendu dute prozesuak agerian utzi duela zaintzaren inguruan elkartzeko eta hausnartzeko behar handia dagoela. Amaia Iztuetaren hitzetan, “eragile desberdinekin elkartu garenean konturatu gara zaintzaren inguruan hitz egiteko eta antolatzeko behar handia dagoela”.

Horregatik, herritarrei eta eragileei gonbita egin diete zaintzaren inguruko lanketa kolektiboan parte hartzen jarraitzeko.

Bestalde, Ainhoa Jimenez zinegotziak gogorarazi du zaintzaren inguruko lanketa hau Mugimendu Feministak egindako aldarrikapenetatik abiatu zela: “Azaroaren 30eko greba feministak agerian utzi zuen zaintza krisi egoera batean dagoela, eta gai honi heldu behar geniola. Hortik abiatuta, Ordiziako Udaleko alderdi guztien onespenarekin erabaki genuen Zaintza Mahaia sortzea”.

Ordiziako Udalak azpimarratu du diagnostiko hau herriko eragile eta herritarren parte-hartzeari esker egin dela, eta etorkizunean ere zaintza eredu bidezkoago, kolektiboago eta komunitarioago baten alde lanean jarraitzeko konpromisoa berretsi du.

Igande honetan, martxoaren 15ean, abiatuko da ‘Ordizia Mugimenduan’ programa pilotua, aniztasun funtzionala duten gazteei zuzendutako aisialdi eta gizarteratze egitasmoa. Lehen saioa 11:00etatik 13:00etara egingo da Zuhaizti gizarte zentroan, eta hasierako fase honetan 9 familiak parte hartuko dute.

Ordiziako Udalak sustatutako ekimena da, Batera Aske Kooperatibarekin elkarlanean garatua, eta helburua da aniztasun funtzionala duten gazteei aisialdi, sormen eta harreman espazio irisgarriak eskaintzea. Programak sormena, mugimendua, gorputz-adierazpena eta jolasa ditu ardatz, gazteen ongizatea, autoezagutza eta gizarteratzea sustatzeko.

Behar bati erantzuteko sortutako egitasmoa

Egitasmoaren aurkezpena urtarrilean egin zen Zuhaizti zentroan, parte hartuko duten gazteekin eta haien familiekin. Lehen topaketa horrek elkar ezagutzeko eta parte-hartzaileen behar espezifikoak identifikatzeko balio izan zuen, eta hortik aurrera egitasmoaren egitura lantzen joan dira, familiekin batera egutegia adostuz.

Horrela, saioak igande goizetan egingo dira, 11:00etatik 13:00etara, eta jarduerak barruko espazioetan ez ezik, herriko kaleetan ere garatzeko aukera izango da.

Ainhoa Jimenez Ordiziako Udaleko Ongizate zinegotziak azpimarratu du egitasmoaren garrantzia, herrian identifikatutako behar bati erantzuten diolako:“Ordizia oso herri dinamikoa da, kultura, kirol eta bestelako ekintza ugari antolatzen dira, baina ez zegoen zehazki inklusioa bideratzen zuen ekintzarik edo aniztasun funtzionala duten gazteei zuzendutako espaziorik. Udaletik ahalegintzen gara antolatzen ditugun jarduera guztiak inklusiboak izaten eta ateak denontzat irekitzen, baina egia da gazte hauei zuzenduriko proposamen espezifikorik ez zegoela”.

Jimenezen hitzetan, programa hau zubiak eraikitzeko tresna izan nahi du:“Ez dugu ekintza isolatu bat izatea nahi. Gazte hauei espazio propioa eman nahi diegu, baina aldi berean garrantzitsua da zubiak eraikitzea eta komunitatean parte hartzeko aukerak zabaltzea”.

Taldea sortzea, lehen helburu nagusia

Oskar Rodriguez Batera Aske Kooperatibako koordinatzaileak azaldu du egitasmoaren lehen pausoa taldea osatzea dela. Urtarrilean egindako lehen topaketan hasi zen prozesua:“Lehen aldiz elkartu ginenean ez genekien zein jende gerturatuko zen, baina azkenean talde anitza eta oso potentea osatu da”.

Rodriguezen esanetan, hasierako saioetan talde-sentimendua sortzea izango da lehentasuna:“Hasieran kuadrilla bat sortzea bilatzen dugu, taldea sentitzen hastea. Pixkanaka-pixkanaka joango gara ‘Ordizia Mugimenduan’ programa bera eraikitzen. Momentuz espazio zuri bat da, eta poliki-poliki idatziko dugu bidea”.

Igandean hasiko diren saioek sormena eta mugimendua izango dituzte oinarri:“Arte diziplina desberdinak erabiliko ditugu modu transbertsalean. Lehen saioetan elkar ezagutzea izango da helburu nagusia; haien beharrak, gustuak eta interesak ezagutzea, eta hortik abiatuta taldearen dinamika garatzen joatea”.

Programan dinamizatzaile batek lagunduko die gazteei taldearen koordinazioan, baina protagonismoa parte-hartzaileek izango dute:“Gure lana gauzak gertatzeko piezak jartzea izango da, baina haiek izango dira protagonistak”.

Irekita jarraitzen duen egitasmoa

Lehen fase honetan bederatzi familiek parte hartuko badute ere, egitasmoak irekita jarraitzen du, eta interesa duten familiek oraindik ere bat egiteko aukera izango dute.

Informazio gehiago eta izen-emateak:

📧 Helbide elektroniko hau spambot-etatik babestuta dago. JavaScript gaituta izan behar duzu ikusi ahal izateko.

📞 680 15 57 46

Udalarekin elkarlanean eta Eusko Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailaren laguntzarekin, Neguko Azoka antolatu du martxoaren 6an eta 7an.

Stock gunea Plaza Nagusian kokatuko da, eta Kale-Azoka parte hartzen duten establezimenduen atarietan egingo da. Ekimenak bi egun iraungo du, ostiralean eta larunbatean, goizez eta arratsaldez.

Azoka aurkeztu eta erakargarriago egiteko, 50 euroko bost erosketa-txartel zozkatuko dira parte hartzaileen artean.

Neguko Merkataritza Azokak Ordiziako merkataritza sektorearen garrantzia eta indarra erakutsiko ditu. Goierriko herritarrek zein inguruko bisitariek prezio eskuragarrietan produktu aukera zabala aurkitu ahal izango dute, eta, aldi berean, laster erakusleihoetara iritsiko diren udaberri-uda denboraldiko nobedadeak ezagutzeko aukera izango dute.

Ekimen honi esker, bisitariek erosketa eta aisialdi egun atsegina igaro ahal izango dute ingurune erakargarri batean: Plaza Nagusia, hirigune historikoa eta Urdaneta kalea izango dira azokaren eszenatoki nagusiak.

Guztira 12 saltokik hartuko dute parte aurtengo edizioan: 8 establezimenduk Kale-Azokan parte hartuko dute, herrigune historikoan eta inguruko kaleetan denden aurrealdean; eta 4 saltoki izango dira Stock gunean, Plaza Nagusian. Ekimenak aukera emango die saltokiei beren produktuak espazio ireki, eroso eta atsegin batean eskaintzeko, herriko kaleetan ibilbidea erakargarriago eginez.

Neguko Merkataritza Azokan parte hartuko duten saltokiak hauek dira:

• BIÑASPRE Lurrundegia eta Estetika, GOFI BERRI haur eta gaztetxoen moda, IMZ Designer Wear moda eta osagarriak, IRURENA lentzeria eta mertzeria, KIXMI moda eta osagarriak, MIRENTXU haur moda, NESS by Esti García emakume arropa eta osagarriak, OSKARBI oinetakoak, PORFIRIO FERNANDEZ gizon arropa eta osagarriak, SERENDIPITY emakume arropa eta osagarriak, VICUÑA CONFECCIÓN gizon eta emakume moda eta VICUÑA SPORT kirol moda eta osagarriak.

• Stock guneko ordutegia; Martxoak 6 eta 7,  10:00tik 14:00ra eta 16:00tik 19:00ra.

• Kale Azoka ordutegia; Martxoak 6 eta 7,  10:00tik 13:00ra eta 17:00tik 20:00ra.

Ordiziako Udaleko Gizarte Ongizate sailetik bi erakusketa jarriko ditu ikusgai Barrena Kultur Etxeko erakusketa aretoan, giza eskubideen defentsa, berdintasuna eta justizia soziala ardatz hartuta. Bi proposamenek nazioarteko errealitate desberdinak hurbilduko dituzte Ordiziara, ikuspegi dokumental eta konprometitu baten bidez. Martxoaren 2tik 27ra ikusgai izango dira.

‘Bizitza minatuak, 25 urte’

‘Bizitza minatuak, 25 urte’ erakusketak Gervasio Sánchez fotokazetariaren begirada hurbiltzen du Ordiziara. Erakusketa Euskal Fondoak antolatu du, eta 1995ean hasitako dokumentazio lanaren bilakaera jasotzen du.

Mozambike, Angola, Kanbodia, Bosnia-Herzegovina, El Salvador eta Nikaraguako pertsonen kontrako minen biktimen bizitzak dokumentatu ditu egileak, eta bere argazkien bidez ahotsa ematen die zuzenean tragedia hau pairatu dutenei. Erakusketak minen ondorio fisiko eta sozialak erakusteaz gain, arma industriaren zigorgabetasuna eta arazoa desagerrarazteko nazioarteko konpromiso politikoaren beharra ere azaleratzen ditu.

Gervasio Sánchezen lanak ikuspegi humanista du oinarri, eta bizirik atera direnen duintasuna eta erresilientzia jartzen ditu erdigunean.

‘Nigerren, mundu guztian bezala, Emakumeen Erabakia’

‘Nigerren, mundu guztian bezala, Emakumeen Erabakia’ erakusketak Nigerreko emakumeek eta neskek jasaten dituzten indarkeriak eta diskriminazio egoerak ikusaraztea du helburu, baina, aldi berean, haien erresistentzia, lidergoa eta eraldaketa sozialerako borroka ere azpimarratzen ditu.

Erakusketa Bakerako Lankidetza Batzarra (BLB) Gobernuz Kanpoko Erakundeak antolatu du, eta Ruido Photo elkarteak ekoitzi du BLBrekin lankidetzan. Ruido Photo fotokazetaritzan espezializatutako erakundea da, eta gizarte-arazoak eta giza eskubideen urraketak dokumentatzea du helburu, tresna bisualen bidez kontzientziazioa eta eraldaketa sustatuz. 2021eko abuztuan Nigerrera egindako bidaian jaso zituzten erakusketako argazkiak eta testigantzak.

Erakusketak arlo askotan (kazetaritza, pintura, politika, medikuntza,…) erreferente diren sei emakume nigertarren istorioak jasotzen ditu, berdintasunaren eta emakumeen eta neskatilen eskubideen alde egiten duten lana nabarmenduz. Testuinguruan kokatzen du Nigerreko gizarte-sistema patriarkalak emakumeen eta nesken eskubideetan duen eragina, eta aldaketa sozial eta politikoaren beharra azpimarratzen du.

Giza eskubideen aldeko konpromisoa

Bi erakusketek, testuinguru eta gai desberdinak jorratzen badituzte ere, giza eskubideen defentsa, duintasuna eta eraldaketa sozialaren aldeko konpromisoa partekatzen dute. Ordiziako Udalak herritarrak gonbidatzen ditu Barrena Kultur Etxera gerturatu eta bi proposamen hauek ezagutzera, hausnarketa eta kontzientziazio kolektiboa sustatzeko.