Larunbatean, azaroak 22, Astronomia Gaua ospatuko dugu Oiangun Aranzadi Zientzia Elkarteak antolatuta. 17:00-18:30 ‘Nork esan du hemen ez direla izarrak ikusten’ tailerra eskainiko da, eta izena eman behar da: https://www.aranzadi.eus/eu/nork-esan-du-hemen-ez-direla-izarrak-ikusten-azaroak-22. 19:30-21:00etara gaueko behaketa egingo da, planetak, konstelazioak… aurkituz. 

Amaitu dira aurtengo Ordiziako zatiko Oria ibaia eta Amundarain errekaren eta Mariarats errekaren garbiketa lanak. Guztira, 2.250 kilo zabor jaso dira: %50a errefusa, %20a egurra eta %20a plastikozkoa, %10a txatarra.

Gainera, Amundarain errekan inoiz baino zabor gehiago jaso dela jakinarazi du garbiketa egiten duen Txukun Lorazaintza S.L. enpresak. Iaz egindako garbiketan 1.900 kilo zabor atera ziren, eta, beraz, gorakada izan du aurtengoan. “Datuak ez dira onak, eta hausnarketa egin behar dugu. Gure erreka eta ibaiak garbi mantentzea beharrezkoa da. Itsasoa urruti ikusten badugu ere, hemengo zabor guztiak bertara heltzen dira, izugarrizko kalteak eraginez. Arduraz jokatzeko deia egiten dugu, gure ibai eta errekak garbi manten ditzagun”, gaineratu du Adur Ezenarro, Ordiziako alkateak.

30 tonatik gora

Azken urteetako datuak batuta 30.550 kilogramo zabor jaso dira 2018 eta 2025 urteen artean egindako garbiketa kanpainetan. Guztira, beraz, Kantauri Itsasora 30.5 tona zabor gutxiago iritsi da.

Ordiziako Udalak orain dela urte batzuk hasitako lanarekin aurrera jarraituko du eta aurten ere, Ordiziako zatiko Oria ibaia eta Amundarain errekaren eta Mariarats errekaren garbiketak egingo ditu. Garbiketa hau egiteko Txukun Lorazaintza S.L. enpresa kontratatu da. Garbiketarekin gaur hasi dira eta bi astez luzatuko da garbiketa hau. Gaur Oria ibaia garbitzen hasi dira, Mariarats erreka eta Oria ibaia elkartzen diren puntutik abiatu dira.

Iaz, 2 astetan zehar, Oria ibaia eta Mariarats erreka garbitu ziren (Amundarain erreka GFAk garbitu zuen) eta 1.900 kilogramo zabor atera zen. Garbiketako zaborra sailkatu egin zen eta ondorengo datuak izan genituen:

Azken urteetako datuak batuta 28.300 kilogramo zabor jaso dira 2018 eta 2024 urteen artean egindako garbiketa kanpainetan. Guztira, beraz, Kantauri Itsasora 28 tona zabor gutxiago iritsi da. “Oso garrantzitsua da urtero lan hauek egitea, gure ibai eta errekak garbi mantentzeko. Hala ere, garbi mantentzeko bide onena ez zikintzea da, eta gogorarazten dugu ibai eta errekak ez dira gure zaborrak botatzeko lekuak”, esan du Adur Ezenarro, Ordiziako alkateak.

Ibai ertzean kateaturik dauden zaborrak eskuz bildu, makinarik ez da erabiltzen, bertatik atera eta kamioian garbigunera eramaten dituzte, gero bertan sailkatuz eta pisatuz.

GARAPEN IRAUNKORREKO HELBURUEI KONTRIBUZIOA

2015eko irailean, 193 herrialdek 2030 Agenda deritzona onartu zuten NBEko Batzar Orokorrean. Agenda horrek Garapen Jasangarriko 17 Helburu ditu (GJH), eta mundu osoan aplikatu beharreko 169 xede. Oria ibaia eta Amundarain eta Mariarats erreken garbiketa egingo da 14. Garapen Iraunkorreko Helburua lortzeko: Ozeanoak, Itsasoak eta itsas baliabideak artatzea eta modu iraunkorrean erabiltzea garapen iraunkorrerako. Ondorioz, ibaietara botatzen den zaborra murriztu egingo da eta bide batez, itsasora iritsiko den zaborra ere murriztu egingo da.

Ekimen hau Gipuzkoako Foru Aldundiak diruz babestutako ekintza da.

Ordiziako Udalak ‘Eltxo tigrearen‘ edo Aedes eltxoaren zaintza entomologikorako kanpaina bat jarri du abian Neiker enpresaren bidez. “Iaz ere jarraipena egin genion, eta aurten ere bai”, nabarmendu du Maitane Alvarez alkateordeak. Euskal Autonomia Erkidego guztian egiten den kanpaina bat da, eta iazko kasuan, Ordizian Ae Japonicus/Ae. Albopictus/bi espezieak –n presentzia detektatu zen.

Hala, sasoi honetan espezie honen gorakada izan daitekeelako egiten zaio jarraipen berezia. Eltxo beltza eta txikia da (5 mm inguru). Buruan eta toraxean duen marra zuriagatik ezagutzen da. Batez ere egunez aritzen da, eta leku ilunetan ezkutatzen da. Ziztada mingarriak izan daitezke, eta erreakzio bizia eragin. Dengea, Zika edo chikungunya bezalako gaixotasunak eragiten dituzten birusak transmititu ditzakenez funtsezkoa da kontrolatzea.

Hamar puntu

Kanpaina dagoeneko abian dago, eta azaroaren erdialdera amaitzea aurreikusten da. Arrautza-tranpak honako kokapenetan jarri dira: Barrena parkean 5 gune desberdinetan, eta hilerrian ere beste bost.

Eltxoaren ziztada sahiesteko honako aholkuak jarraitzea gomendatzen da: mahuka luzeko arropa, praka luzeak janztea eta oinetako itxiak erabiltzea; eltxoa uxatzeko baimendutako produktuak erabiltzea, adibidez DEET, IR3535 edo picaridina, eta umeen eta emakume haurdunen kasuan, neurri fisikoak lehenetsi behar dira (eltxo-sareak).

Ziztatzen bagaitu, garbitu ondo ziztadaren eremua urarekin eta xaboiarekin, eta ez da hazka egin behar infektatu ez dadin. Hotza aplikatu daiteke inflamazioa geldiarazteko eta azkura arintzeko. Batzuetan biziagoak izan daitezke erreakzioak, eta beharrezkoa izan daiteke osasun-arloko profesional bati kontsultatzea.

Prebenitzeko, gainera, beharrezkoa da eltxoaren ugalketa eragozteko. Eltxoek ur kantitate txikia behar dute arrautzak erruteko; horregatik, beharrezkoa da aldizka miaketak egitea eta ontziak kentzea: saihestu ur-metaketa drainatze-uretan (kainu-zuloak eta estoldak) eta teilatu hodietan. Estali etengabe ura atxikita geratzen den zuloak zoru pribatu eta publikoetan. Hustu, astean bitan, ura metatzen duten ontziak: lorontzien azpiko platerak, pitxerrak, kuboak, jostailuak, plastikozko igeri lekuak, etab. Berritu, 2 edo 3 egunean behin, gure animalien edontziak. Isuri ura hustubideetan astean behin gutxienez, ur-geldiak saihesteko. Eltxo-sareak leihoetan, deposituetan, ontzietan eta abar erabiliz gero, saihestu egiten da eltxoak sartzea eta arrautzak errutea.