'ORDIÇIAKO' JATORRIA EZAGUTZETIK GERTUAGO

Laborategiak iaz aurkitutako giza hezurrak 1117-1222 urte bitarte datatu ditu

2018ko abenduan, Ordiziako San Bartolome ermitan 750. urteurrenaz baliatuz egindako lan arkeologikoen lehendabiziko emaitzak ordiziarrekin partekatu ondoren eta behin laginen radio-karbono bidezko datazioen emaitzak izandakoan hauen berri emango zutela zin egin ostean, emaitzak ostegun honetan, apirilaren 4an, azaldu dituzte prentsa aurrean  Nerea Iraola, David Cano eta Iosu Etxezarraga ikerlariek, Udalaren eta OSBELE elkartearen babespean.

Dokumentazio historikoari esker egungo ermitaren eraikina XIX. mendekoa dela eta honen aurrekoa, dokumentazioak eta indusketak berak baieztatu duten bezala XVI. mendekoa izan zela frogatu da. Baina XVI. mendeko tenpluaren azpian agertu ziren horma aztarnak noizkoak dira? Galdera honekin amaitu zuten abenduko jendaurrekoa Canok eta Iraolak. Honela, radio-karbono bidez datatutako hormaren laginak datazio tarte hau eman du: 1280-1394 urte ingurua.

San Bartolomen lau tenplu, gutxienez

Baina sorpresak ez dira hemen amaitzen, lehengo urteko lan arkeologikoetan ermitaren barruan agertu zen giza hezurrak ere datatuak izan dira, Miamiko Beta laborategiak data tarte hau eman du: 1117-1222 urte bitartea. Honek zer esan nahi du orokorrean? Gizaki hau Villafranca hiribildua sortu (1268) baino lehenagoko San Bartolome ermitan ehortzi zutela eta beraz, ez ditugula San Bartolome ermitaren hiru tenplu desberdin bakarrik, baizik eta lau gutxienez. Honela, emaitza honek hiribildua sortu baina lehenago San Bartolome ermita Ordiçia izeneko leku hartan bazegoela baieztatzen digu. Beraz, 2018an aurrera eramandako lan arkeologikoek gutxienez lau tenplu baieztatu dituzte, zaharrena gutxienez XI eta XII. mende bitarteetan eraikia, hurrengoa Villafranca hiribildua sortu eta handik urte batzuetara eraikia, horren ondorengoa hiribilduaren sutearen (1512) garaikidea eta azkena, gaur egungoa XIX. mendekoa.

Eta emaitza hauek jakinik, orain zer?

Indusketaren sustatzaile bezala David Canok eta Nerea Iraolak galdera hau egin eta erantzun dute. Aurten biak beraien doktoretza tesiak amaitzen dabiltza, beraz, hurrengo urteari, hau da, 2020ari begira indusketa sakon eta oso bat, bai ermitaren barrua eta baita ere kanpoko eremua osorik aztertu eta dokumentatuko duen indusketa proiektua aurrera eramateko asmoa agertu dute. Honekin, lehengo urteko lan arkeologikoen zuzendarietako bat izan zen, doktorea den eta baita Gipuzkoako Erdi Aroko ermiten aditua den Iosu Etxezarraga izendatu dute proiektuaren zuzendari. Hala ere, ez dute ahaztu nahi izan lehengo urteko lan arkeologikoen beste zuzendaria Ander Arrese eta bere Suhar Arkeologia enpresa, ezta aurrekontutik kanpo geratutako datazioak finantzatu dituzten Ordiziako Udala, Orkli eta OSBELE elkarteari ere, Ordiziako jatorria ezagutzetik gertuago gaudelako.

‘KULUNKATU ORDIZIA’, 800. URTEURRENERAKO

Orain txikiek eginda ezagutzera eman den bideoklipa 50 urte barru Barrenan aterako den ‘Denboraren Kapsulan’ jaso da

Ordiziako 750.urteurreneko programak badu oraindik emana. Oraingoan herriko txikiak dira protagonistak. Kiliklon enpresarekin ‘Kulunkatu Ordizia’ bideoklipa sortu dute Alotza Haurtzaindegia, Urdaneta Ikastetxea eta Jakintza Ikastolako ikasleek. Herriko leku desberdinetan grabatu dute eta abesti bat ere sortu da bideoa osatzeko.

Denboraren kapsulan gorde zen bideoa eta, adinagatik, protagonista horiek izango dira 50 urte barru, 800.urteurrena ospatzen denean, kapsulan gorde ziren oroigarriak aterako dituztenak. Protagonistek, Kilikloneko Miru pailazoak eta Joseba Aranburu urteurreneko zinegotziak aurkeztu dute ekoizpena bere difusiorako ostegun honetan, martxoaren 21ean.

Aranburuk ordiziarrentzat 2018.urtea berezia izan dela gogoratu du. ‘Ekintza ugari egin dira 750.urteurrenaren baitan. Gehienak pertsona helduentzako izan dira, baina umeak ere herriko parte dira, gure etorkizuna. Horregatik ikastetxeekin elkarlanean, herriko leku esanguratsu batzuetara jo dugu, horiek eta protagonista txikiak irudietan jasoz nabarmentzeko.  Abesti bat sortu da propio honetarako eta hori abestuz eta dantzatuz ikusiko ditugu herriko txoko horiek gaur egun diren bezala. Zeresana emango du, dudarik gabe, 50 urte barru berriz ikustean’.

Bideoklipean Jakintza eta Urdanetako Lehen Hezkuntzako lehen, bigarren eta hirugarren mailako 30 ikasleek eta haurtzaindegikoek hartu dute parte, hain zuzen. ‘Kulunkatu Ordizia’ izena jarri zaio lanari. Miruk ere parte hartu du eta bere hitzen arabera, ‘Kulunkatu sehaskak egiten dira, goxotasunez, eta goxotasun hori eta herriko hainbat ezaugarri agertzeko letrak dio ‘kulunkatu Ordizia,  zapore eta gozoz, alaitasun osoz...’.

Bideoa ikusteko lotura: https://youtu.be/vkizqrjE-ic

 

OSTIRALEAN III. VICTOR MENDIZABAL BEKAREN LIBURUAREN AURKEZPENA

“Gure hiribilduko historiaren laburpen bat. Ordizia-Villafranca (XIII-XIX)” liburuaren aurkezpena;  Ostirala, abenduak 21, 19:00etan, Barrena Kultur Etxean.

Datorren ostiralean, Barrena Kultur Etxeko Areto Nagusian,  Nerea Iraola Garmendia, David Cano Becerro, Ion Ander Arcelus Garcia historialarien “Gure hiribilduko historiaren laburpen bat. Ordizia-Villafranca (XIII-XIX)” liburua aurkeztuko da.Lana III. Victor Mendizabal bekaren emaitza da eta aurkezpen honek amaiera ematen dio aurten “Ordizia 750”  urteurrenaren harira egindako hitzaldien zikloari.

OSTIRALEAN SOLASALDIA BARRENAN, SAN BARTOLOME ERMITAKO LAN ARKEOLOGIKOEN LEHENGO EMAITZAK

Solasaldia ostiralean, 19:00etan Barrenan, Gure Iragana eta Osbele (Ordiziako San Bartolome Lagunen Elkartea) taldeen eskutik.

Ordiziarroi beti esan digute gure hiribildu txikiaren jatorria San Bartolome ermitaren inguruan kokatzen zela.  Baina, benetan horrela izan zen?

OSASUN ZIKLOAREN AZKEN SOLASALDIA

Apalategi doktorea 'Osasunarekin bueltaka' gaiari buruz ariko da

Aurten 'Ordizia 750' urteurrena dela-eta Osasun gaiak landu dituen hitzaldi zikloa asteazken honetan amaituko da. Hamargarren hitzordua da eta Imanol Apalategi doktorea arituko da Barrena kultur etxean 18:30ean hasita 'Osasunari buruz gora eta behera' gaia hartuta.

Munduko Osasunaren Erakundearen arabera, 'Osasuna bizitza luzea eta ona izateko behar nagusietakoa da'. Asteazkeneko solasaldian Apalategik hainbat galdera erantzuten saiatuko da. Adibidez, 'osasuna eta gaixotasuna nola ulertzen ditugu?  Izan ere, historian zehar bi kontzeptu horiek aldatu egiten dira. Hala, gaur egungo egoera, orokorra eta bakarkakoa, generoarekiko harremana, osasun arreta zerbitzuak, sexuaren eta aberastasunaren araberako desberdintasunak eta bestelako aldagaiak aztertuko ditu.

DOKUMENTU HISTORIKOAK ETA 'VILLAFRANCAKO' MAKETA IKUSGAI

Maketa 1700 urtera hurbilduta egin da garaiko dokumentuetan oinarrituta

“Bidaia Villafrancaren historiatik, dokumentuetan barrena” erakusketa eta “Villafranca 1700 urte inguruan” hiribilduko maketaren aurkezpena iragarri dituzte prentsa aurrean Gure Iragana taldeko Nerea Iraola eta David Cano historialariek eta Joseba Aranburu Ordizia 750 urteurreneko zinegotziak. Maketaren egilea Gorka Otsoa de Alda da. Erakusketa ostegun honetatik dago zabalik D`elikatuz zentroan eta larunbatean, abenduaren 1ean, bisita gidatuak egingo dira. Erakusketa Gabonak pasa bigtarte ikus ahalko eta eta maketa betirako geratuko da.

‘Gure historia ezagutzeko erarik onenetariko bat gure arbasoek idatzitako dokumentuak dira. Horregatik eta gure hiribilduak aurten betetzen duen 750. urteurrenaz baliatuz, nolabait, Ordiziaren garapen historikoa adierazten duten izaera anitzeko dokumentu batzuk erakutsi nahi izan ditugu’, esan dute Gure Iraganakoek.

Bisita gidatuak larunbatean

OSTIRALEAN, PATXI GARMENDIA "MENDIGAR" HISTORIALARIAREN HITZALDIA

Ostiral honetan, azaroaren 16an, arratsaldeko 7etatik aurrera, Patxi Garmendia “Mendigar” ordiziar historialariak  “Komunikazio bideak eta komunikabideak,Ordiziako historiari hurbilketa bat/ Aproximación a la historia de Ordizia a través de las vías y medios de comunicación” izenburu duen hitzaldia eskainiko du Barrena Kultur Etxean,  Ordiziako Udaleko Kultura sailak antolatutako “Ordizia 750-Historia” solasaldi zikloaren barruan.

ALDAKETA SOZIAL BATERAKO BATU DIRA HERRIKO HAINBAT ERAGILE ORDIZIAN

Datorren astean zehar ekintza desberdinak burutuko dira eta larunbatean KOLORE TRUK eguna ospatuko da

Datorren astean zehar Kulturen arteko topaketa egingo da Ordizian, Ordizia Kolorek, Udaleko Aniztasun arloak, 750. urteurrenaren baitan hainbat eragileekin antolatuta. Programa anitza da eta egun nagusia larunbata bada ere, azaroaren 17a, astean zehar ekintza desberdinak egingo dira. Aurretik, igande honetan, urtero bezala Euskal Herrian Bizilagunak bazkariak egingo dira, aurtengo leloa “Gehitu osagarria dibertsitateari” izanik. Horrelagogoratu dute programa aurkeztean Ainara Ormaetxea teknikariak, Iñaki Dubreuil Zinegotziak, Kimetzeko Belen Balerdik, Fiareko Jose Manuel Otegik eta Gaztetxeko Mattin Kortak, besteak beste.

Hala, giroa berotzeko, asteartean 18:30ean Barrenan Estitxu Eizagirrek, Argia aldizkariko zuzendariak, ‘Ardi beltzok euskaraz’ hitzaldia emango du. Bat-bateko itzulpen zerbitzua egingo da. Asteazkenean liburutegian izango da hitzordua, 17:15ean Idoia Sanchezekin. Munduko ipuinen kontaketa egingo du.  Eta ostiralean emakume etorkinen espazio kultur anitzaren txanda izango da. Solasaldia ‘Emakume anitzak biolentziarik gabeko bizitza baten alde’ lelopean izango da 17:00etan D’elikatuz zentroan.

Egun osoko egitarau mardula larunbatean

"VILLAFRANCAKO UDALETXEAREN HISTORIA" HITZALDIA LARUNBATEAN UDALETXEAN

Ordizia 750 / Ordiziako Historia ezagutzen zikloaren barruan, hitzaldia Udaletxean, larunbatean, eguerdiko 12:00etan.

Ordiziarren jatorria bezain antzinakoa eta ezezaguna da Ordiziako kontseiluaren historia. Nahiz eta gaur egun behintzat XIII. mendetik “en aquel lugar que dicen Ordiçia” delakoan zegoen antolaketaren berririk ez izan, ondorengo mendeetako dokumentazioak gai honen inguruko datu batzuk argitzen dizkigu, orain arte topatu den Ordiziako udalaren inguruko erreferentzia zaharrena 1399. urtekoa izanik. Azken honek, bereziki, Santa Maria parrokian izandako kontseilu bilera baten berri ematen digu.

ORDIZIA, ATZO ETA GAUR, ARGAZKI, EMOZIO ETA SENTIMENDUZKO IBILBIDEA. ERAKUSKETA BARRENAN

ERAKUSKETA ETA IKUSENTZUNEZKOAREN AURKEZPENA. Urriak 31a, asteazkena, 19:00h.

Ordiziari hiri-gutuna eman zioteneko 750. urteurrena ospatzen dela eta, Ortzadar Argazki Elkarteak ere bere ekarpena egin nahi izan zuen eta “berrargazkigintza” erakusketa bat egitea proposatu zuen, gure hiribilduaren atzoko eta gaurko argazki-begirada bat.

Era berean herriaren iragana eta orainaren inguruko ikusentzunezkoa egiteko proposamena ere egin zen, eta egitasmo hori Mondragon Unibertsitatearen bidez bideratu zen, eta Ane Ortega, Jon Etxeberria eta Jorge Fernández ikasleek, Ikus-entzunezko Komunikazio arloko Grado Bukaerako lana bezala aurrera eraman zuten. Bera lanaren fruitua “Atzo eta gaur” ikusentzunezkoa da eta asteazkenean aurketuzko da, arratsaldeko 19:00etan, Barrena Kultur Etxeko Batzar aretoan.

Hurrengo ekitaldiak

Ez dago ekitaldirik