EGUN HISTORIKOA ORDIZIAN 750 URTE GEROAGO

Iñigo Urkullu lehendakariak ‘Villafranca’, Ordiziako hiribilduaren 750. urteurreneko ekitaldi instituzionala presiditu du

1268ko uztailaren 30ean `Ordiçia’ edo ‘Erdiçia’ herriari Hiri Gutuna eman Alfonso X.enak.  750 urte betetzear daude eta honen inguruan aurten antolatu den programaren baitan ospatu da gaur ekitaldi nagusia. Okasioak merezi zuen eta Tolosan, Gipuzkoako Artxibategi Nagusian gordetzen den Hiri Gutuna orijinala ekarri da Ordiziara. 

Ekitaldia eguerdian udaletxeko Batzar aretoan izan da eta Euskadiko agintariak elkartu ditu. Hauen artean izan dira Iñigo Urkullu lehendakaria, Markel Olano Gipuzkoako Diputatu Nagusia, Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidente-andrea eta Eider Mendoza Gipuzkoako Batzar Nagusietako presidente-andrea.

ORKLI, ORDIZIAN ETA ORDIZIARREKIN

Kooperatiba  750.urteurrena babesteko Udalarekin elkarlanean ari da

Ordiziako Udalak eta Orkli koperatibak lankidetza hitzarmena sinatu berri dute.  Enpresak  75.000 euroko  diru-laguntzaemango dio Udalari  aurten burutzen ari den hiribilduaren sorreraren 750. programarako. Hala, Orkli da urteurreneko babesle nagusietakoa. Enpresako arduradunak, Iker Estensoro presidentea eta Patxi Lopez gerentea, Jose Miguel Santamaria alkatearekin elkartu dira hitzarmena sinatu eta gerora begira ere elkarlana bultzatzeko.

2018aren harira, ate ireki teknologikoak antolatzeko asmoa dago Orklin bertan, hitzaldi garrantzitsuren batez lagunduta; inguruko merkatua eta internalizazioa gaia jorratuko duen bigarren hitzaldi bat ere egingo da; emakumea eta lanari lotuta, “Mujeres y trabajo en Ordizia (1880-1980): una perspectiva de género”, lanaren argitalpenean lagunduko du eta  ‘Eboluzioa’ gaiari buruz eskultura bat ereegingo da.

Lan sareak, erlazioak eta aukerak elkarrekin landu eta erabili nahi dira.  Estensorok eta Lopezek   Orkli ‘gertukoenpresa laguna’ izaera nabarmentzeko borondatea azaldu dute, ‘logotik haratago’, Udalari eskua luzatuz, aspaldidanik herriko hainbat elkarte eta ekimenekin ere egiten duen moduan gizarteari euren ekarpena eskaini nahian.

 

SUJETOENEA ETXEAREN SUTEAREN HISTORIA

Gaueko bisita Ordiziako historiara, larunbatean, 22:00etan, D'Elikatuz gunean hasita

Oraingo honetan Gure Iragana Elkartea gaueko bisita batekin dator eta  protagonista nagusia Sujetonearen historia izango da. Gauak bere historiaren nondik norakoak girotuko dizkigu eta ez dira faltako hainbat bitxikeria eta kontakizun. Bisita D´elikatuz zentrotik hasiko dugu eta hiribilduko Kale Nagusian murgilduko gara pixkanaka gure protagonistara iritsi arte.

Gaueko bisita honek XVI-XVIII. mendeko gizartera hurbilduko gaitu Sujetoenea etxeak 1738ko urtarrilaren 28an jasan zuen sutea ardatz hartuta. Honela, bidean garaiko lapurreta, liskar, istilu eta hilketei buruz hitz egingo dugu, garaiko joan-etorri handiko Villafrancaren errealitatea erakustera emanaz.

VILLAFRANCAKO 3 TENPLUEN HISTORIA - BISITA GIDATUA

Ordiziako Historia ezagutzen, SAN BARTOLOME ermitan,  larunbatean, 11:00etan.

Antzina Villafrancako bizilagunek baieztatzen zuten bezala, San Bartolome ermita, bala tiro bateko distantzian zegoen hiribilduaren hego-mendebaldera begira. Historian zehar distantzia honek ez du inoiz eragin negatiborik izan San Bartolomerentzako, biztanleriaren oroimen kolektiboarentzat beti izan baitu nolabaiteko lotura bat antzinako “Ordiçia” edota “Erdiçia” izeneko lekuan kokatuta egotearen arrazoiagatik.

Hala eta guztiz, XIX. mende erdialdean trenaren etorrerak Villafrancako biztanleen eta ermitaren arteko lotura hau apurtzen hastea eragin zuen. Apurketa honen arrazoia begi-bistakoa zen,  eraikitako trenbideak  fisikoki zatitu egin zuen lotura. Beste hitz batzuetan esanda, nahiz eta biak gertu egon hiribilduaren eta San Bartolome ermitaren arteko komunikazioa okertu egin zen. Hala eta guztiz, zatiketa hau ez zen bere osotasunean eman. Bertan kokatutako enpresa eta merkataritza guneak, XX. mendetik, igarotze leku garrantzitsu bihurtu baitzuten ermitaren inguruan sortutako auzoa.

OSASUNA ETA BIZI OHITURAK AZTERKETARA OSASUN ZIKLOAREN BAITAN

Bizi ohiturek pertsonen osasunaren %80a baldintzatzen dute

Datorren asteartean, ekainaren 5ean, hiribilduaren sorreraren 750. urteurrenagatik antolatu den osasunaren inguruko zikloaren barruan beste hitzaldi bat egongo da.Izenburua “bizimodu osasuntsurako aginduak” izango da.Hitzaldia 18:30ean izango da Zuhaizti zentroan eta Sebas Gartziarenak eta Xabi Mujikak zuzenduko dute.

Hitzaldiaren helburua pertsonen osasun egoerarekin erlazionatuta dauden eragileak ezagutzera ematea da; batez ere, bizi ohituretan, horiek osasun egoeraren erantzuleak baitira % 80an.

Tabakoa, alkohola, ariketa fisikoa eta dieta osasuntsua

ASTEROKO ARGAZKIAK: JOSE LORENZO PUJANA

LAGUNDU ORDIZIAKO FAMILIA ALBUMA OSATZEN. Ordizia iruditan/ Ordiziako historia argazki bidez / Ordiziako familia albuma (...)

Asteburu honetan Ordiziako Dantza Asteburua ospatzen da Ordizian, Amets Bide Kultura Elkarteak antolatuta eta Ordiziako Udalak babestuta, Ordizia 750 urteurrenaren barruan  .  Egingo diren ekintzen artean Jose Lorenzo Pujana dantza maisuari omenaldia egingo zaio, Pujana jaio zeneko 150 urteurrena ospatuz. Gaur gure txokora Jose Lorenzo Pujanari 1941. urtean Chapel Gorri Elkarteak egindako omenaldiaren argazki dakarkigu, baita beste bat Pujana Chapel Gorri dantza Taldeareki alboan dagoela, eta beste batzuk 1968. Urtean egindako omenaldiarena.Beste argazkiak ikusteko sakatu GEHIAGO IRAKURRI beheko laukitxoan.

OSTEGUNEAN HASIKO DIRA ORDIZIAKO SETIOAREN JARDUNALDIAK

Ostegunetik igandera hitzaldiak, bisita gidatua eta antzezpen historikoa

Ostegunean hasiko dira 1835eko hartan liberala zen Villafrancako karlisten  setioaren inguruko jardunaldiak. Hitzaldiak, bisita gidatua eta setioaren antzezpen historikoa izango dira egun hauetan burutuko diren ekintzak.

Ostegunean Maribaratza kanoia izango da protagonista eta ostiralean  C.F. Henningsen britainarra, setioaren lekukoa; larunbatean eta igandean setioaren antzezpen historikoa burutuko da Barrena parkean eta erdigunean eta  igandean setioaren inguruko bisita gidatua egingo da D’Elikatuz abiatuta.

1835ko VILLAFRANCAKO SETIOAREN ERREKREAZIOA EGINGO DA DATORREN ASTEAN ORDIZIAN

Gipuzkoa, Araba, Madril, Aragoi, Asturias eta Frantziako elkarteek hartuko dute parte

Ordiziaren sorreraren 750.urteurrenaren ospakizunen barne, maiatzaren 17tik 20ra bitartean, 1835 urteko Villafrancako SETIOAren antzezpena izango da. Hilaren 17 eta 18an hainbat historia hitzaldi, eta 19 eta 20an, hitzaldi eta bisitez gain, hiriaren setioaren antzezpena egingo dira. Honen berri eman dute DonostianMari Jose Telleria Gipuzkoako Foru Aldundiko kultura zuzendariak, Jose Miguel Santamaria Ordiziako alkateak, Joseba Aranburu Ordiziako kultura zinegotziak eta  Jose Maria Tuduri Errekrezioaren koordinatzaileak.

Ordiziak bere fundazioaren 750.urteurrena du aurten, 1268an emandako ‘Hiri-gutunak’ edo Sevillako Eskubide bereziak dioenez. Hau dela-eta, ekintzez beteriko urtemuga prestatu da.

Urteurrenaren baitan antolatutako ekintzen artean, azpimarratu nahi den bat ospatzear dago: 1835. urteko SETIOA, maiatzaren 17an hitzaldi batekin hasiz eta 20an anztezpenarekin amaitzeko. Izan ere, lehendabiziko gerra karlistaren testuinguruan eta Villafranca bastioi liberal bihurtuta, hiribildu txikia gatazka honen gerra-leku bihurtu zen. Soilik 600 fusilekin eta Maribaratza kanoiarekin armatuta, liberal ordiziarrak tropa karlistei aste bat baino gehiagoz aurre egiteko kapaz izan ziren. Ia kanpoko laguntza gabe, ordiziarrek eraso karlistak ohore osoz defendatu zituzten. Ordea, Espartero jeneralaren tropen Deskargako porrota bezalako kanpoko faktoreak izan ziren ordiziarren errendizioaren arrazoia. Gertakari hau funtsezkoa izan zen Ordiziaren kapitulaziorako, Deba eskualdetik sartu ziren liberalen laguntza gabe ez baitziren kapazak izango karlisten aurreratzea eusteko.

Iragana aztertu, oraina ospatu eta etorkizuna proposatu

HITZALDI BERRIA ORDIZIA 750 HISTORIA ZIKLOAN

“Moskuren ostean eta Leipzig baino lehen. Gerra napoleonikoen gudu txiki handi bat. Ordizia 1813”.  Carlos Rilovaren hitzaldia, ostiralean,Barrena Kultur Etxean; 19:00 H. (gasteleraz)

Ostiral honetan, maiatzaren 4an, arratsaldeko 7etatik aurrera, Carlos Rilova Jericó historialariak  “Después de Moscú y antes de Leipzig. Una pequeña gran batalla de las guerras napoleónicas. Ordizia 1813” izenburu duen hitzaldia eskainiko du Barrena Kultur Etxean, "Miguel de Aranburu" Gipuzkoako Historialari Elkarteak eta Ordiziako Udaleko Kultura sailak antolatutako “Ordizia 750-Historia” solasaldi zikloaren barruan.

Hitzaldian azpimarratuko da, Ordizian eragin zuzenagoa eduki zuten gerra napoleonikoen gertaeren garrantzia. Gertakizun historiko horiek, hitzaldian azalduko den bezala, berebiziko garrantzia eduki zuten gerra horietako guduen garapenean, hala nola, 1812ko Moskuko gerran edo 1813ko Leipzipekoan.

TXERTAKETARI BURUZKO MITOAK ETA EGITATEAK ROSA Mª SANCHOREKIN

Txertoa ez jartzeak dituen arriskuez eta informazioa jasotzeaz eta osasunaren arloko adituei galdetzeaz jardungo da

Ordiziaren 750. urteurrena dela-eta, aurrera jarraitzen du osasunari buruzko hitzaldi-zikloak.Hurrengo hitzordua maiatzaren 3a, osteguna, izango da, 18:30ean, Barrenan.Rosa Mª Sancho Martinez, Nafarroako Unibertsitatean diplomaduna eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoan txertoetan adituak gai eztabaidatua, zalantzarik gabe, jarriko du mahai gainean:'txertoa jarri, bai ala ez? Zientzia ala arduragabetasuna.Txertaketari buruzko mitoak eta egitatea'.

Txertoak, aro modernoan, osasun publikoaren lorpen garrantzitsuenetako baten modura hartu dira, eta zenbait gaixotasun kontrolatzeko tresnarik eraginkorrenetako bat dira.Bizitza-baldintza hobeagoekin, antibiotikoen sorrerarekin, desinfekzio-neurriekin, desintsektazioarekin eta arratoiak hiltzearekin batera, besteak beste, txertoek epidemiologia-patroia aldatzen lagundu dute herrialde garatuetan izan daitezkeen gaixotasunei dagokienez.

Hurrengo ekitaldiak

Ez dago ekitaldirik